Pozycjonowanie w świetle prawa cz. III

Dziś ostatnia część artykułu o problematyce pozycjonowania stron internetowych. Przeanalizowałem już zagadnienie prawa znaków towarowych oraz przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – dziś czas na ochronę dóbr osobistych (przepisy kodeksu cywilnego) oraz dość nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Będzie też krótkie podsumowanie wniosków przedstawionych we wszystkich trzech częściach.

Ochrona dóbr osobistych

Kolejnym aspektem, którego dotyczyć może pozycjonowanie, jest sfera dóbr osobistych. Wydaje się, że możliwe jest dokonanie naruszenia sfery dóbr osobistych osoby trzeciej poprzez sam fakt pozycjonowania – niezależnie od użytej metody. Idealnym w tym zakresie przykładem będzie opisana powyżej sytuacja, w której po wpisaniu obraźliwego słowa „kretyn” następowało przekierowanie na stronę internetową byłego posła i vice marszałka Sejmu. Czyli – w pewnych specyficznych realiach Internetu łączymy negatywną wypowiedź z konkretną osobą – a zatem bardzo realne będzie postawienie zarzutu naruszenia dobrego imienia,

Innym przykładem stanowiącym naruszenie dóbr osobistych będzie stosowanie „czarnego PR” – czyli pozycjonowanie cudzych stron internetowych w odniesieniu do słów kluczowych o charakterze negatywnym. Przykładów czarnego PR podawać chyba nie trzeba – zresztą dla chętnych – polecam skorzystanie z wyszukiwarki :)

 

Nieuczciwe praktyki rynkowe

Kolejnym poziomem odpowiedzialności za pozycjonowanie stron internetowych może być odpowiedzialność z tytułu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych na podstawie dość świeżej (bo niemająca jeszcze nawet roku) ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Jako, że ustawa jest dość świeża, w chwili obecnej bardzo ciężko przedstawiać jakiekolwiek pewne rozwiązania problemów z nią związanych. Co prawda nie wiemy, w jakim kierunku interpretacji ustawy pójdzie orzecznictwo – niemniej już na pierwszy rzut oka można dostrzec potencjalne ryzyka związane z pozycjonowaniem.

Ustawa mówi, iż zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych. Nieuczciwych, czyli  sprzecznych z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształcających lub mogących zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu”. Dodatkowo ustawa wymienia nam przykładowe nieuczciwe praktyki rynkowe – wśród których można znaleźć m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd (działanie w jakikolwiek sposób powodujące lub mogące powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął).

Na pierwszy rzut oka widać, iż przesłanki odpowiedzialności są bardzo podobne do tych z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W obu istotne jest bowiem wprowadzenie w błąd, sprzeczność z dobrymi obyczajami, naruszenie interesu konsumenta. Być może interpretacja tychże przesłanek na gruncie obu ustaw będzie w pewnym stopniu rozbieżna – niemniej wydaje się, iż pozycjonowanie „nieuczciwe” (jak to z przykładu 3 w części drugiej) z dużą dozą prawdopodobieństwa może zostać zakwestionowane również tutaj.

Co różni obie ustawy – to podmiot uprawnionym do dochodzenia roszczeń. W przypadku zwalczania nieuczciwej konkurencji roszczenia dochodzić będzie przedsiębiorca zagrożony pozycjonowaniem. W zakresie nieuczciwych praktyk rynkowych – albo będzie to konsument, albo podmiot reprezentujący interesy konsumentów (m.in. rzecznik konsumentów, organizacje społeczne chroniące interesy konsumentów, a nawet Rzecznik Praw Obywatelskich). Zakres roszczeń dość podobny – czyli publikacja oświadczenia, naprawienie szkody i oczywiście zaniechanie kwestionowanego działania – przy czym roszczenie szczególnie zakres odszkodowania może być różny (nieuczciwe praktyki to odszkodowanie dla jednego konsumenta – nieuczciwa konkurencja to potencjalnie odszkodowanie dla przedsiębiorcy za wielu klientów).

 

Podsumowanie

Podsumowując przytoczone przepisy oraz wnioski – w większości wypadków pozycjonowanie stron internetowych nie będzie nie każde pozycjonowanie jest niezgodne z prawem. Wątpliwości mogą pojawić się przede wszystkim w sytuacjach, gdy przy pozycjonowaniu wykorzystujemy renomę innych stron internetowych lub ich właścicieli oraz gdy na skutek pozycjonowania wprowadzamy innych internautów w błąd (jeśli nie w rzeczywistości, to przynajmniej realnie taka możliwość istnieje). Ale nadal prostych odpowiedzi na pytanie o legalność pozycjonowania  nie ma. Jak zwykle możemy wyróżnić strefę białą, szarą i czarną.

W strefie białej znajdziemy najmniej przykładów – niemniej zaliczyć tu można przede wszystkim pozycjonowanie własnej, prywatnej strony internetowej. Prywatnej, czyli niezwiązanej z działalnością komercyjną. Dodatkowo – nie naruszającej praw osób trzecich (powołany przykład byłego vicemarszałka Sejmu).

Strefa czarna to wszelkie takie działania, które już na pierwszy rzut oka rażą pewną nieuczciwością. Zmieścimy tu żerowanie na cudzej renomie, wprowadzanie w błąd, podszywanie się pod cudzą nazwę. W większości wypadków takie działanie jest celowe i z góry zaplanowane – z odpowiednią strategią działania. Bardzo często tego rodzaju przypadki będą też ocierać się o sankcje natury karnej – może nie dożywotnie więzienie, niemniej grzywna jak najbardziej.

I na koniec strefa szara – przypadki zdecydowanie najciekawsze (przynajmniej dla nas, prawników). Tutaj – jak zwykle przy zetknięciu się nowych technologii i prawa – nie ma niestety prostych odpowiedzi. Wskazówka praktyczna – wszędzie tam, gdzie cudze interesy mogą w jakikolwiek sposób zostać naruszone – tam powinno nam się włączać czerwone światło (a co najmniej pomarańczowe). W takiej sytuacji spróbujmy raz jeszcze przeanalizować przepisy pod jej kątem. Pamiętajmy też, że w erze coraz większej ochrony praw konsumentów, równowagi rynku, ochrony prywatności i innych podobnych trendów zdecydowanie częściej spotykać się możemy z przesuwaniem przykładów ze strefy szarej raczej do strefy czarnej, niż do białej.

Jedna myśl nt. „Pozycjonowanie w świetle prawa cz. III

  1. Pingback: Recent Links Tagged With "prawo" - JabberTags

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>