itlaw.pl - prawo it dla it

Metody obliczania podatku

Zgodnie z polską ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej są zobowiązane płacić podatek od całości swoich dochodów, bez względu na to, gdzie te dochody osiągnęły. Taki system rozliczania nazywany jest nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. Osoby pracujące za granicą zobowiązane są jednocześnie, aby rozliczyć się z lokalnym fiskusem. Aby uniknąć sytuacji, w której dana osoba będzie zmuszona zapłacić podatek od tej samej kwoty dwukrotnie, Polska podpisała z każdym z krajów Unii Europejskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W zawartych przez Polskę umowach można spotkać się z dwoma metodami o unikaniu podwójnego opodatkowania metodą wyłączenia z progresją oraz metodą proporcjonalnego odliczenia.

Metoda wyłączenia z progresją oznacza, że dochód osiągnięty za granicą wyłącza się z podstawy opodatkowania w Polsce, a podatek oblicza się w następujący sposób:

1) do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym (czyli uzyskanych w Polsce) dodaje się dochody zwolnione od tego podatku (czyli uzyskane za granicą) i od sumy tych dochodów oblicza się podatek zgodnie z obowiązującą w Polsce skalą podatkowa,

2) ustala się tzw. „stopę procentową”, wyrażoną jako stosunek obliczonego podatku do sumy łącznych (podlegających opodatkowaniu i zwolnionych) dochodów,

3) tak wyliczoną stopę procentową stosuje się jako stawkę podatkową jedynie do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, czyli uzyskanego w Polsce.

Przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją podatnik ma obowiązek składania zeznania rocznego, jeżeli osiągnie w Polsce dochody podlegające opodatkowaniu według skali podatkowej lib będzie chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rocznego, tzn. złożyć zeznanie łącznie z małżonkiem lub opodatkować dochody w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Jeżeli dochodów w Polsce nie osiągnął, zeznania nie składa, rozlicza się tylko za granicą.

Metoda odliczenia proporcjonalnego natomiast polega na tym, że od należnego podatku w Polsce liczonego od całości dochodów odlicza się podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to możliwe jest tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie. Przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego obowiązek wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego za granicą istnieje zawsze, bez względu na to czy oprócz dochodów z zagranicy podatnik uzyskał w Polsce inne dochody opodatkowane według skali podatkowej (taka umowa obowiązywała pomiędzy Wielką Brytanią a Polską i obowiązuje nadal pomiędzy min. USA i Polską).

Dochody wyłącznie w Irlandii lub Wielkiej Brytanii

Szczęśliwie dla tych, którzy pracują i zarabiają na Zielonej Wyspie umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarta pomiędzy Polską a Irlandią przewiduje korzystniejszy dla podatnika sposób dokonywania rozliczeń tj. metodę wyłączenia z progresją. Ponadto, od tego roku, z tego sposobu rozliczania mogą skorzystać również osoby pracujące w Wielkiej Brytanii dzięki nowej umowie określającej m.in. zasady rozliczania za rok 2007 zawartej pomiędzy Polską o Wielką Brytanią 20 lipca 2006 r.

Podsumowując - jeżeli mieszkamy i pracujemy w Irlandii lub od 2007 roku, także w Wielkiej Brytanii, oraz nie osiągamy żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce - nie musimy rozliczać się z polskim fiskusem.

Jeżeli natomiast osiągnęliśmy w danym roku dochody również w Polsce - nasza sytuacja nieco się komplikuje.

Dochody w Irlandii/Wlk. Brytanii i w Polsce

Krok pierwszy - obliczenie przychodu

W pierwszej kolejności przychód osiągany w Irlandii czy Anglii należy pomniejszyć za każdy dzień, w którym pozostawaliśmy tam w stosunku pracy, o kwotę odpowiadającą 30% równowartości diety z tytułu podróży służbowej za granicą. Kwoty diet określone są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. W przypadku Irlandii kwoty te wynoszą 45 euro za każdy dzień pobytu, w przypadku Wielkiej Brytanii 32 GBP za każdy dzień pobytu. Pomniejszone o diety z tytułu podróży służbowej przychody przelicza się na złote według kursu z dnia otrzymania bądź pozostawienia środków pieniężnych do naszej dyspozycji, ogłaszanego przez bank, z usług którego korzystamy i który ma zastosowanie przy kupnie walut obcych. Jeżeli bank, z którego usług korzystamy stosuje różne kursy walut obcych , lub nie korzystamy z usług banku stosujemy się kurs średni walut obcych z dnia uzyskania przychodu ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.

Od tak obliczonego przychodu (przeliczonego na złote zgodnie ze wskazanymi powyżej zasadami) odejmujemy następnie przysługujące nam zryczałtowane koszty uzyskania przychodów (w roku 2007 zryczałtowane koszty uzyskania przychodów przy umowie o pracę wynoszą 108,50 PLN miesięcznie).

Krok drugi - odliczenia od dochodu

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód ulega obniżeniu o kwotę potrąconych bądź zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Niestety, rozliczając się za rok 2007, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie możemy odliczyć składek zapłaconych do zagranicznych systemów ubezpieczeń społecznych Ta niekorzystna sytuacja nie będzie już występować w następnych latach. Wynika to bezpośrednio z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2007 roku, który orzekł, że przepisy PIT w zakresie, w jakim wyłączają możliwość odliczenia przez podatników od dochodu osiągniętego z działalności wykonywanej poza granicami Polski zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, w sytuacji gdy składki te nie zostały odliczone od dochodu w państwie członkowskim Unii Europejskiej, na terenie którego działalność ta była wykonywana, jest niezgodny z Konstytucją.

Dochód uzyskany w Irlandii/Wielkiej Brytanii oraz dochody z Polski stanowią łączną podstawę opodatkowania. Podstawę opodatkowania zaokrąglamy do pełnych złotych i obliczamy od niej podatek według obowiązującej w Polsce skali podatkowej. Następnie obliczamy stopę procentową (dzieląc kwotę obliczonego podatku przez łączne dochody) i z uwagi na fakt, iż część naszych dochodów osiągnęliśmy w Irlandii i obowiązuje nas umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidująca wyłączenie z progresją, stosujemy tak wyliczoną stopę procentową jedynie do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, czyli uzyskanego w Polsce (mnożymy stopę procentową przez dochód uzyskany w Polsce). W ten sposób obliczamy należny do zapłacenia w Polsce podatek.

Przykładowo:

a) dochód uzyskany w Polsce = 20.000 zł
b) dochód uzyskany w Irlandii = 20.000 zł
c) suma dochodów (a+b) = 40.000 zł
d) podatek wyliczony według polskiej skali podatkowej od 40.000 zł = 7.027 zł
e) stopa procentowa (d/c x 100%) = 17,57%

f) podatek do zapłacenia w Polsce = 17,57% x 20.000 zł , czyli 3514 złote (gdyby 20.000 PLN uzyskane w Polsce, było jedynym dochodem, podatek wyniósłby 3227 złotych, czyli prawie, prawie tyle samo)

I przykład mniej optymistyczny:

a) dochód uzyskany w Polsce = 20.000 zł
b) dochód uzyskany w Irlandii = 100.000 zł
c) suma dochodów (a+b) = 120.000 zł
d) podatek wyliczony według polskiej skali podatkowej od 120.000 zł = 34.100 zł
e) stopa procentowa (d/c x 100%) = 28,42%

f) podatek do zapłacenia w Polsce = 28,42% x 20.000 zł , czyli 5684 złote (czyli znacznie więcej niż poprzednio, tu leży “siła” tego mechanizmu)

(btw: mamy “przejściową” skalę podatkową za 2007 i 2008 rok, więc należy uważać którą tabelkę bierzemy do obliczeń - prawidłowa jest ta z pierwszym progiem w wysokości 43.405 złotych, a nie ta z progiem 37.024 złotych. Niestety w wielu bazach danych i publikacjach znajdziemy tę drugą, bo ona formalnie jest częścią ustawy o PIT).

Krok trzeci - odliczenia od podatku

Nie możemy również zapominać o przysługującej nam możliwości dokonania odliczeń od podatku. Podatek dochodowy obliczony zgodnie ze skalą podatkową ulega obniżeniu m.in. o kwotę pobranej bądź opłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zatem podatnik, osiągający dochody z pracy wykonywanej za granicą, ma możliwość (podobnie jak w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne) odliczenia opłaconych w Polsce w roku podatkowym składek na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru składki. Podobnie jak w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne, w polskim zeznaniu za rok 2007 nie możemy odliczyć składek zapłaconych do zagranicznych systemów ubezpieczeń zdrowotnych. Sytuacja nie będzie występować w kolejnych latach.

I koniec …

Uzyskując dochody z tytułu w pracy w Irlandii nasze rozliczenie składamy na formularzu PIT-36, którego obowiązkowym załącznikiem jest formularz PIT-ZG (określający kraj, w którym uzyskaliśmy dochody oraz ich wysokość).

Uff, mamy nadzieję, że choć trochę pomogliśmy. Gorąco doradzamy jednak weryfikację obliczeń z doradcą podatkowym.

(c) Anna Boksa, Marcin Maruta